Ήμουν πολύ τυχερή που ο παππούς και οι γιαγιάδες μου ήταν νέοι και υγιείς κι έτσι τους ευχαριστήθηκα κατά τη διάρκεια όλης της παιδικής μου ηλικίας και σε ένα μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής μου. Πολλά όμως παιδιά, όπως η Σοφία, έχουν παππού ή γιαγιά ηλικιωμένους. Πώς τους μαθαίνουμε όχι μόνο να σέβονται, αλλά και να δείχνουν αγάπη και τρυφερότητα στους ηλικιωμένους; Πώς τους εξηγούμε γιατί οι άνθρωποι γερνούν, αρρωσταίνουν, πεθαίνουν; Ερωτήματα που κι εγώ κλήθηκα να απαντήσω καθώς, πριν από ένα χρόνο περίπου, ο παππούς της Σοφίας και πατέρας μου αρρώστησε, σταδιακά χειροτέρευε και τελικά πέθανε. Από ένστικτο της έλεγα από την αρχή την αλήθεια – παραλείποντας φυσικά λεπτομέρειες όχι κατάλληλες για την ηλικία της. Τονίζω το «από την αρχή». Διαπίστωσα ότι έτσι η Σοφία είχε το χρόνο να προετοιμαστεί και να αναπτύξει μηχανισμούς για να διαχειριστεί το άγχος, τη θλίψη ή και το θυμό της, ακριβώς όπως συμβαίνει και σε εμάς τους ενήλικες. Παράλληλα μας χάρισαν δύο σχετικά παι...

Μου αρέσει να συνδυάζω παραμύθια με δραστηριότητες, να περνάμε δηλαδή, μαζί με τη Σοφία και τους φίλους της, από τη "θεωρία" στην "πράξη". Έτσι, στην τελευταία συνάντηση των CretaMums, έφερα να διαβάσουμε το βιβλίο «Η τελεία» του Peter Reynolds (εκδόσεις Αίσωπος)  που μιλά για τη Λία, ένα κορίτσι που πίστευε ότι δεν μπορούσε να ζωγραφίζει. Τελικά όμως, με λίγη ενθάρρυνση, η Λία άρχισε να ζωγραφίζει ασταμάτητα τελείες και γρήγορα έγινε διάσημη σε όλο το σχολείο!   Αφού διαβάσαμε το βιβλίο και για να δείξουμε έμπρακτα στα παιδιά ότι όλοι έχουμε ταλέντα , φτιάξαμε κι εμείς τις δικές μας τελείες με διαφορετικά υλικά. Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα των CretaMums για να διαβάσετε περισσότερα!

Το καλοκαίρι των τεσσάρων μου χρόνων είχαμε πάει με τη μαμά μου διακοπές στη Χαλκιδική. Ένα μεσημέρι, στο εστιατόριο του ξενοδοχείου, πλησίασα μια κυρία και της είπα: «Θέλω να σας πάρω συνέντευξη!» Η κυρία ήταν η Λίνα Γράβαλου, σύζυγος του ζωγράφου Παναγιώτη Γράβαλου και από τότε αυτοί οι αξιολογότατοι και τρυφερότατοι άνθρωποι συγκαταλέγονται ανάμεσα στους πιο στενούς φίλους της οικογένειάς μου. Ανέλαβαν τη μύηση, τη δική μου και του αδερφού μου, στην τέχνη. Αντί για άλλα δώρα, μας έφερναν βιβλία τέχνης για παιδιά. Ευτυχώς τα  βιβλία αυτά επιβίωσαν των αρκετών μετακομίσεων της οικογένειας και τώρα βρίσκουν νέα θέση στη βιβλιοθήκη της Σοφίας. Είναι κυρίως παραμύθια βασισμένα στο έργο ενός καλλιτέχνη, όπως αυτά τα τρία των εκδόσεων Οδυσσέας που δυστυχώς δεν εκδίδονται πια.   Μπορεί να μη θυμάμαι τόσο καλά τις ιστορίες, τώρα τις ξαναδιαβάζω, αλλά θυμάμαι πόσο με είχε μαγέψει (και με μαγεύει ακόμα) η Έναστρη Νύχτα του Van Gogh που πρωτοείδα στο βιβλίο «Μια νύχτα με αστ...

Με τη Σοφία περάσαμε αυτό τον Ιούλιο λίγες μέρες στο εξοχικό των γονιών μου στο Πήλιο. Κάθε φορά που πηγαίνουμε εκεί, η Σοφία περνάει φανταστικά. Καταρχήν έχει δυο παππούδες που ασχολούνται συνεχώς μαζί της – με τη γιαγιά κλαδεύουν στον κήπο, επισκέπτονται τους γείτονες, διαβάζουν και ζωγραφίζουν, με τον παππού κάνουν κούνια, παίζουν «κιθαρίτσα» (όπως αποκαλεί τον μπαγλαμά η Σοφία) και τραγουδούν. Αλλά και το ίδιο το σπίτι, ο κήπος, ολόκληρο το χωριό είναι για τη Σοφία μια ανακάλυψη: κόβει λουλούδια και κλαράκια, μαζεύει καρπούς, παρατηρεί τα ζουζούνια, ταΐζει κοτούλες και κατσικάκια… Ακόμα όμως και σε αυτό τον παράδεισο, υπάρχουν στιγμές που η Σοφία βαριέται. Ειδικά μετά το μεσημεριανό ύπνο, όταν έχει ακόμα αρκετή ζέστη για να βγούμε έξω. Και καθώς δεν έχουμε μαζί μας –εννοείται- όλα μας τα παιχνίδια και βιβλία, πρέπει να επιστρατεύσω όλη μου την ευρηματικότητα για να την απασχολήσω.  Έτσι, όταν ξύπνησε νωρίς ένα απόγευμα, την έφερα στο δωμάτιό μου για να μπορέσουν να κο...

Με τον αδερφό μου μεγαλώσαμε με Λιλιπούπολη και Λουκιανό Κηλαηδόνη. Εκτός από το διπλό δίσκο με τα τραγούδια της Λιλιπούπολης, είχαμε και τρεις κασέτες με επεισόδια από τη ραδιοφωνική εκπομπή (βγαίνουν και τώρα σε cd). Τα είχαμε μάθει απ’ έξω και τα παίζαμε. Εγώ συνήθως έκανα τον παπαγάλο και εκείνος, που ειδικευόταν στους γυναικείους ρόλους, την Πιπινέζα. Ακόμα και τώρα παίζουμε αποσπάσματα από τα επεισόδια και πιστεύουμε ακράδαντα ότι σε ΚΑΘΕ περίσταση κολλάει μια φράση της Λιλιπούπολης. Όπως το Πάσχα στο Πήλιο, την ώρα που κατεβαίναμε το καλντερίμι κουβαλώντας τσάντες και μωρά και ο αδερφός μου φώναξε: «Είναι βαρύ το άγαλμα δήμαρχέ μου και με παρασέρνει» (τάδε έφη Πιπινέζα στο επεισόδιο « Το Άγαλμα Του Χαρχούδα » ) .   Οι άλλοι μάλλον δεν το βρίσκουν τόσο αστείο όσο εμείς – ίσως οι γονείς μας μόνο, που αναπολούν την εποχή που ήμαστε παιδιά. Όταν πρωτογνωρίσαμε ο αδερφός μου την Εύη κι εγώ το Χρήστο (τους ανθρώπους που παντρευτήκαμε αργότερα), τους περάσαμε από ένα εντ...

Η ιστορία του Αστέρη του Αστερία είναι από αυτές που φτιάχνονται «συνεργατικά»: ξεκινά ο ένας με μια φράση και συνεχίζει ο επόμενος από εκεί που σταμάτησε ο πρώτος. Αφορμή ήταν ένα παιχνίδι κρεβατιού, δώρο της θείας της Σοφίας, που προβάλλει σκηνές από βυθό ενώ παίζει μουσική. Αρχίσαμε να το χρησιμοποιούμε στο βραδινό τάισμα, στα πλαίσια της δημιουργίας μιας «ρουτίνας ύπνου» που όλα τα βιβλία μας συμβούλευαν να φτιάξουμε. Ένα βράδυ, η Σοφία πρέπει να ήταν 3-4 μηνών, την ώρα που της έδινα το γάλα της, άρχισα να της μιλάω για τον Αστέρη, το μικρό Αστερία, που βαριόταν γιατί δεν είχε παιδάκια να παίξει. Και έτσι αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι για να γνωρίσει άλλα ζωάκια και να κάνει φίλους. Εκείνο το βράδυ πρέπει να συνάντησε ένα χταπόδι και μια χελώνα, δεν μπορώ να θυμηθώ με ακρίβεια. Το επόμενο, που της έδωσε το γάλα ο μπαμπάς της (κάνουμε το βραδινό τάισμα εναλλάξ), ίσως να γνώρισε ένα κάβουρα και μια φάλαινα. Κάθε βράδυ η παρέα μεγάλωνε και σιγά-σιγά αυτοί οι ήρωε...

Οι ειδικοί λένε ότι τα πρώτα μαμά-μπαμπά του παιδιού δε σημαίνουν κάτι, απλώς είναι οι πιο εύκολοι φθόγγοι που μπορεί να προφέρει. Πράγματι, μέχρι πρότινος η Σοφία περνούσε φάσεις που αποκαλούσε τα πάντα «μπαμπά» ενώ, λίγες μέρες μετά, όλα περιγράφονταν από τη λέξη «μαμά». Τελευταία έχει αρχίσει να καταλαβαίνει ότι «μπαμπάς» είναι προσφώνηση. Ποιανού προσφώνηση δε φαίνεται να έχει σημασία. «Μπαμπά» φωνάζει όταν ξυπνάει κάθε πρωί ή απόγευμα για να τραβήξει την προσοχή μας. «Μπαμπά» επαναλαμβάνει όταν μπουσουλάει ξοπίσω μου καθώς εγώ μετακινούμαι από δωμάτιο σε δωμάτιο. «Μπαμπά» αποκαλεί και οποιονδήποτε έρχεται στο σπίτι μας, γυναίκα ή άνδρα, μικρό ή μεγάλο, δείχνοντάς τον με το δάχτυλο. Κι αν όλοι είμαστε «μπαμπάς», ποια είναι η μαμά; Η μαμά είναι το γαλάζιο πουλάκι σε ένα παιδικό βιβλίο που μας χάρισε η φίλη μας η Χαρά . Είναι ένα πολύ ωραίο και τρυφερό βιβλίο με κλωστές που σας συνιστώ ανεπιφύλακτα. Το πουλάκι αυτό φτιάχνει λίγο-λίγο τη φωλιά του για να ξεχειμωνιάσει και ...